Jeśli numer chipa Twojego psa lub kota zaczyna się od cyfr 616, możesz trafić na informacje, że taki chip jest „nielegalny”. Sprawa jest bardziej złożona. 616 to kod Polski, a o tym, czy można go zapisać w chipie psa lub kota, decydują zasady nadawania numerów, a nie sam prefiks. Dla właściciela zwierzęcia najważniejsze jest jedno: chipa, który działa, nie trzeba wymieniać.
Co oznacza kod 616 w numerze chipa
Numer mikrochipa ma 15 cyfr. Pierwsze trzy to albo kod producenta nadany przez ICAR, czyli Międzynarodowy Komitet ds. Rejestracji Zwierząt (zakres 900-998), albo kod kraju zgodny z normą ISO 3166. 616 to kod Polski.
W Polsce numery z kodem 616 stosuje się dziś przede wszystkim w identyfikacji zwierząt gospodarskich objętych systemem ARiMR - koni, bydła, owiec, kóz, jeleniowatych i wielbłądowatych. Identyfikatory dla tych zwierząt dostarczają podmioty z listy dostawców ARiMR. U psów i kotów najczęściej spotyka się chipy z kodem producenta.
Kto może zapisać w chipie kod kraju - zasady ICAR
ICAR prowadzi rejestr kodów i certyfikuje transpondery zgodne z normami ISO 11784 i ISO 11785. W komunikacie z 19 września 2023 r. przypomniał zasadę z normy ISO 24631-1: producent nie może zakodować w chipie kodu kraju bez upoważnienia właściwego organu tego kraju i musi to upoważnienie przekazać ICAR. Jeśli takiego organu nie ma, kodu kraju nie wolno zakodować w transponderze certyfikowanym przez ICAR.
ICAR publikuje też wykaz organów właściwych do identyfikacji zwierząt towarzyszących. Są na nim między innymi Belgia, Dania, Francja, Holandia, Litwa i Szwecja - Polski na tej liście nie ma (stan na 20 października 2026 r.). To powód, by przy chipie psa lub kota z kodem 616 zapytać o podstawę nadania numeru. Nie jest to jednak dowód, że konkretny chip zaprogramowano nieprawidłowo: to zależy od producenta, jego dokumentów i upoważnień.
Czy chip z kodem 616 u psa lub kota jest nielegalny?
Przepisy nie zawierają ogólnego zakazu, który czyniłby nielegalnym wszczepienie albo posiadanie psa lub kota z chipem zaczynającym się od 616. Trzeba rozdzielić dwie sprawy. Pierwsza to uprawnienie producenta do zapisania w chipie kodu kraju - tu obowiązują opisane wyżej zasady ISO i ICAR, a ewentualne ich naruszenie obciąża producenta. Druga to sytuacja właściciela: nieprawidłowo nadany numer sam w sobie nie oznacza, że właściciel złamał prawo albo musi oznakować zwierzę ponownie.
Kierunek zmian w prawie Unii Europejskiej jest przy tym odwrotny, niż mogłoby się wydawać. Według Komisji Europejskiej od 1 stycznia 2028 r. chip psa, kota lub fretki przemieszczanych w celach niehandlowych między państwami UE ma zawierać kod kraju - w praktyce kod państwa, w którym zwierzę oznakowano po raz pierwszy, dla Polski 616. Taki chip będzie musiał spełniać także pozostałe wymagania, w tym zatwierdzenie przez właściwy organ. Zwierzęta oznakowane przed 22 kwietnia 2026 r. zgodnie z wcześniejszymi przepisami nie muszą być chipowane ponownie. Kto i na jakich zasadach będzie przydzielał w Polsce numery z kodem 616 dla psów i kotów, na razie nie ogłoszono.
Jakie ryzyko niesie numer nadany z kodem kraju bez upoważnienia
Problem nie jest wyłącznie teoretyczny - ICAR publikuje ostrzeżenia o niewłaściwym używaniu kodów:
- numer może powtórzyć się z numerem nadanym w krajowym systemie innemu zwierzęciu, na przykład koniowi - dwa zwierzęta z tym samym numerem to ryzyko błędnej identyfikacji,
- kod kraju nie wskazuje producenta, więc jego ustalenie wymaga sięgnięcia do dokumentów z zabiegu i od dostawcy chipa,
- chip z kodem kraju może wyglądać na „urzędowy”, choć sam w sobie nie oznacza wpisu do żadnego państwowego rejestru.
Producent, który koduje kod kraju bez upoważnienia, narusza zasady certyfikacji ICAR. To kwestia do wyjaśnienia po jego stronie, a nie zarzut wobec właściciela zwierzęcia ani lekarza, który chip wszczepił.
Co zrobić, jeśli Twój pies lub kot ma chip z kodem 616
Nie chipuj zwierzęcia ponownie na własną rękę i nie usuwaj chipa. Ustawa o KROPiK zwalnia z ponownego oznakowania psy i koty, którym wszczepiono transponder przed jej wejściem w życie, jeśli jego numer da się odczytać czytnikiem zgodnym z normą ISO 11785 (art. 26 ust. 7). Przepis nie uzależnia tego od prefiksu numeru. Zamiast tego:
- zapisz pełny, 15-cyfrowy numer chipa, nazwę lecznicy i datę zabiegu - numer znajdziesz w paszporcie, książeczce zdrowia albo odczyta go czytnikiem lekarz weterynarii,
- zapytaj lecznicę, która wszczepiła chip, o producenta i model transpondera,
- sprawdź, czy numer jest zarejestrowany w bazie i prowadzi do Ciebie - od tego zależy, czy znalazca do Ciebie dotrze,
- przed wyjazdem za granicę zapytaj lekarza weterynarii o aktualne wymagania dotyczące identyfikacji.
Budowę numeru - czy zaczyna się od kodu producenta, czy od kodu kraju - pokazuje między innymi sprawdzarka na stronie kropik.pl. To prywatny serwis Farm Innovations, partnera DOGid i dostawcy środków identyfikacji zwierząt, a nie strona rejestru KROPiK ani ARiMR. Sprawdzarka ocenia strukturę numeru, ale nie to, czy i gdzie zwierzę jest zarejestrowane. Pytania o zasady nadawania numerów z kodem 616 możesz skierować do ARiMR, która prowadzi krajowy system identyfikacji zwierząt gospodarskich i będzie prowadzić rejestr KROPiK.
Kod 616 a KROPiK i rejestracja w DOGid
Ustawa o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów została uchwalona 15 maja 2026 r., ogłoszona 10 czerwca 2026 r. (Dz.U. poz. 755) i wejdzie w życie 11 czerwca 2028 r. Przepisy rozróżniają dwie sytuacje. Nowe oznakowanie po wejściu ustawy w życie wymaga zatwierdzonego transpondera - przeznaczonego dla psów lub kotów i wpisanego do prowadzonego przez ICAR rejestru transponderów zgodnych z ISO 11784 i ISO 11785 (art. 5 i 6); wykaz takich transponderów ogłosi minister rolnictwa. Zwierzęta zachipowane wcześniej nie są znakowane ponownie, jeśli chip daje się odczytać, a przez 3 lata ARiMR zarejestruje je w KROPiK bezpłatnie (art. 25).
Dlatego przy każdym nowym chipowaniu warto zapytać lecznicę o producenta i model transpondera. Niezależnie od numeru rejestracja zwierzęcia w bazie DOGid działa już dziś: znalazca dociera do Ciebie przez bazę, także dzięki zawieszce z numerem, bez czekania na państwowy rejestr.
Najczęściej zadawane pytania
Czy chip z kodem 616 trzeba wymienić?
Nie. Jeśli chip działa i da się go odczytać czytnikiem zgodnym z ISO 11785, ustawa o KROPiK nie wymaga ponownego oznakowania zwierzęcia, a sam prefiks 616 nie jest powodem do wymiany.
Czy kod 616 w chipie psa lub kota jest nielegalny?
Sam kod nie przesądza o legalności. Kod kraju wolno zakodować w chipie tylko z upoważnienia właściwego organu - to obowiązek producenta, nie właściciela zwierzęcia. Od 2028 r. prawo UE przewiduje kod kraju w chipach psów, kotów i fretek przemieszczanych między państwami UE.
Skąd wiadomo, że mój pies lub kot ma chip z kodem 616?
Numer znajdziesz w paszporcie zwierzęcia, książeczce zdrowia albo odczyta go czytnikiem lekarz weterynarii.
Czy rejestracja w DOGid ma sens, skoro w 2028 r. ruszy KROPiK?
Tak. DOGid działa już teraz i będzie działać równolegle z KROPiK jako dobrowolna baza dodatkowa, z zawieszką czytelną dla każdego znalazcy, bez potrzeby posiadania czytnika.
Stan prawny na 20 października 2026 r.: ustawa o KROPiK (Dz.U. 2026 poz. 755), zasady ICAR dotyczące kodów kraju, informacje Komisji Europejskiej o identyfikacji psów, kotów i fretek. Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.